Wanda Gołkowska 一 wizjonerka przestrzeni
Artystka i rzeźbiarka będzie kolejną bohaterką naszego cyklu o ważnych postaciach kobiecych związanych z naszym miastem. Wanda Gołkowska urodziła się w Rzeszowie w 1925 roku. W okresie międzywojennym wraz z rodziną często przeprowadzała się ze względu na zawód ojca – inżyniera. W czasie okupacji niemieckiej mieszkała we Lwowie, gdzie wspierała działalność Armii Krajowej jako łączniczka. Swoją drogę artystyczną rozpoczęła po zakończeniu działań wojennych, zaczynając studia w Wyższej Szkole Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Jej prace zapisały się w pamięci wielu pokoleń miłośników sztuki i form przestrzennych, nie tylko na obszarze naszego kraju, ale także poza jego granicami.
W swojej artystycznej działalności skupiała się na tworzeniu wielowymiarowych instalacji, które prezentowane były w przestrzeniach ogólnodostępnych (za przykład niech posłuży nam forma przestrzenna zaprezentowana w Elblągu w 1965 roku) w trakcie trwania I Biennale Form Przestrzennych. Artystka tworzyła również od 1968 roku trójwymiarowe obiekty, które nazywała “układami otwartymi”. Ta forma sztuki przestrzennej, którą proponowała była unikatowa i nowatorska. Dzieła Wandy Gołkowskiej bazowały na wielowymiarowych przedstawieniach różnych form geometrycznych osadzonych w drewnianych ramach. Rzeźbiarka była jedną z czołowych artystek, które tworzyły w nurcie polskiego konceptualizmu, który swoimi początkami sięga do lat 60-siątych XX wieku. Założenia tego nurtu w polskiej sztuce bazowały na wyższości procesu twórczego nad samym ostatecznym dziełem, które zostanie zaprezentowane publiczności. Nurt konceptualizmu zakładał “prymat idei nad przedmiotem”, artyści tworzyli autorskie instalacje, teksty czy tkaniny. Zatracono pojęcie dzieła sztuki, jako klasycznej rzeźby czy obrazu.
W. Gołkowska kontynuowała swoją karierę akademicką, była mentorką dla wielu pokoleń studentów Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Prace artystki były wystawiane na ponad 350 wystawach krajowych i zagranicznych. Dzięki swojej twórczości stała się czołową przedstawicielką polskiego konceptualizmu. Pozostawiła po sobie dorobek artystyczny i naukowy.
Była organizatorką licznych wystaw oraz inicjatorką instalacji i rzeźb, które odnajdziemy w wielu miastach w kraju i poza jego granicami. Należała do wielu stowarzyszeń twórczych, współtworzyła środowisko wrocławskich artystów. W 2011 r. została odznaczona Honorową Złotą Odznaką Związku Polskich Artystów Plastyków, w uznaniu zasług i Jej dorobku artystycznego.
Wanda Gołkowska zmarła we Wrocławiu w 2013 r.
____________________________________
Zdjęcia: Fotografie pochodzą z archiwum Wandy Gołkowskiej i Jana Chwałczyka.
Bibliografia:
Elbląska Gazeta Internetowa, artykuł online, Źródło cyfrowe
Sztukapubliczna.pl, artykuł online, Źródło cyfrowe
Centrum Rzeźby Polskiej, artykuł online, Źródło cyfrowe
Muzeum Narodowe we Wrocławiu, artykuł online, Źródło cyfrowe